Wzgórze w centrum miasta – Stachowa Kępa

Wzgórze w centrum miasta – Stachowa Kępa

Było kiedyś w Tychach wyjątkowe miejsce, które dzisiaj jest niczym więcej niż kawałkiem terenu zabudowanym klockami bloków, pokrytym asfaltem ulic, parkingów. Tysiące ludzi codziennie przemierzają je, nie zdając sobie sprawy, jak było kiedyś wyjątkowe. Przez wieki stanowiło charakterystyczny punkt odniesienia w krajobrazie naszego miasta. Tym tajemniczym miejscem jest „Stachowa Kępa” zwana również „Górą Stacha”. Aby pozostać w zgodzie z historyczną prawdą należy wyjaśnić, że zawsze leżało na granicy dwóch wsi: Paprocan i Tychów

Kiedy w latach 60-tych powstające Nowe Tychy wchłonęły, nie tylko dawne pola i łąki paprocańskie, lecz także same Paprocany, miejsce to niezauważalnie wtopiło się w krajobraz miasta. Nieopodal górki miało powstać brakujące centrum Nowych Tychów (teren dawnego targu), na skrzyżowaniu osi północ-południe i wschód-zachód

Co mówią o tym wzgórzu dawne przekazy o tym miejscu?”…W południowej części gminy znajduje się jeszcze nieznaczne wzniesienie zwane Stachową Kępą lub Górą Stacha. Ponieważ pewne wolne gospodarstwo we wsi należało w XVI i XVII wieku do niejakiego Stacha, stąd być może, że nazwę góry wywodzi się od tego właściciela gruntu. Musioł „Tychy. Monografia historyczna” 1939 r.

1

Wzgórze w centrum miasta – Stachowa Kępa.

„…Stachowa Kępa wyznaczała granicę między Paprocką Piłą a Tychami. Za nią była dolina Czekaj, a dalej Jarkowa Kępa – już w granicach Paprocan.

Na Stachowej Kępie, w 1935 roku Jan Chwalczyk… wybudował dom”. Gabriel. M. Kula ” Tyskie Rody – R. Chwalczyk…”

4

„…Sygnały ogniowe i dymne na dzień i na noc (wici) są przygotowane na wzgórzu Wilkowyje w okolicy Mikołowa, na Wzgórzu Stacha w okolicy Tychów i na wzgórzu Klemensa w okolicy Lędzin. Przez całą dobę trzymają tam straż 1 oficer i 6 członków landwery nr II” – notatka dotyczy roku 1831. Henryk W. Schaeffer „Kronika Pszczyńskiego Wolnego Państwa Stanowego” 1847 r.

7

Na podstawie wcześniejszego zapisu możemy wywnioskować, że Stachowa Kępa musiała być na tyle wysoka, aby można było dostrzec z niej znaki ogniowe (ognisko) palone na wschód od miasta na Klemensowej Górce (Klimont), jak i na zachód na Groniu (Wilkowyje).

Przed II wojną światową na szczycie wzgórza stała wieża triangulacyjna, skąd można było prowadzić obserwację w promieniu kilkudziesięciu kilometrów.

3

Tyle historia… – czas może wyjaśnić, o jakim miejscu piszemy. Dzisiaj teren Stachowej Kępy to przestrzeń pomiędzy „City Pointem”, przychodnią zdrowia i znajdującym się za nią wieżowcem (niedawno jeszcze z reklamą „Isuzu” na szczycie).

62

Wojciech Walter

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *