Sport to zdrowie

Sport to zdrowie

 

To znane wszystkim hasło miało swoje odbicie w przedwojennej historii naszego miasta. Mieszkańcy ośmiotysięcznej gminy Tychy przywiązywali dużą wagę do zagadnienie kultury fizycznej. Pierwszą organizacją sportową, której działalność dowodziła prawdziwości tego stwierdzenia, było Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”. Założony w 1910 roku, czyli jeszcze pod panowaniem pruskim, musiał działać w ukryciu. Powodem tego był fakt, iż poza krzewieniem fizycznej tężyzny Sokół budził wśród członków świadomość narodową.  Mottem organizacji było rzymskie hasło: „w zdrowym ciele, zdrowy duch” („Mens sana in corpore sano”).

Bardzo popularnym sportem była w Tychach piłka nożna. Grywano w nią w różnych miejscach. Obok Browaru Książęcego miała swoje boisko drużyna „Strzelca”. Drugim miejscem do gry, był wybudowany w latach 30 – tych „Stadion Tyski”.

Wbrew temu, co sugeruje nazwa „Stadion Tyski” nie był tylko stricte stadionem, był  to cały kompleks rekreacyjno-sportowy. Mieściło się w nim boisko z bieżnią, basen z wieżą do skoków, korty tenisowe, strzelnica oraz restauracja i sala taneczna.

22

 

Projekt restauracji na terenie Stadionu Tyskiego

Foto z „Sceny z życia tyszan w latach międzywojennych” Muzeum Miejskie Tychy 2009 r.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

33

Foto z L. Musioł Tychy

Pomysł wybudowania wypłynął od naczelnika gminy Wieczorka. Jak podaje niezastąpiony L. Musioł: „ Z inicjatywy naczelnika gminy i kosztem budowniczego Konrada Hinzego oraz gminy (65 000 zł) powstało przed kilku laty prywatne przedsiębiorstwo pod nazwą „Stadion Tychy”…. Położone na terenach dawnych łąk gminnych i parafialnych, tuż przy stacji kolejowej…”

 

 

 

Hinze

Papier firmowy firmy Konrad Hinze – zbiory własne Wojciech Walter www.staretychy.pl

 

 

 

Taka lokalizacja ośrodka gwarantowała napływ klientów nie tylko z terenu miasta, ale: „Stadion jest jedną z najważniejszych atrakcyj naszej miejscowości i ściąga wycieczki nie tylko z pobliskiej okolicy, lecz i głównego ośrodka przemysłowego G.Śląska” – L. Musioł.

Polonia z 29.11.1935 r.

Dziennik „Polonia” pod redakcją Wojciecha Korfantego dnia 25 listopada 1935 roku donosił:

 

 

 

 

 

 

 

 

Foto – zbiory własne Wojciech Walter

 

W upalne, letnie dni nieprzebrane tłumy szukały ochłody w tyskim basenie.

 

Stadion 1936r.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Foto – zbiory własne Wojciech Walter

Pozostałe urządzenia ośrodka służyły celom stricte sportowym.

Stadion lata 30-te

 

 

Jak już pisałem, wokół stadionu byłą bieżnia i jak podaje B. Prejs w „Dawno temu…” „Trenowali na niej sprinterzy… Do Tychów przyjeżdżał na treningi Emil Kiszka, mistrz Śląska na 100 metrów. Wyłącznie dla przyjemności grywano na kortach tenisowych. To był już sport elitarny, gdyż trzeba było mieć własne rakiety i piłki, a one sporo kosztowały”.

 

„22 kwietnia 1933 roku w ośrodku sportowo-rekreacyjnym „Stadion” odbyło się zebranie założycielskie tyskiego oddziału Śląskiego Związku Cyklistów i Motorzystów” M. Szynkiewicz „Organizacje społeczne w gminie tyskiej w latach 1922-1939. Tyskie zeszyty historyczne nr 1”

Zjazd Motorzystów (sic) przed tyską restauracją Jana Liszki.

44

Foto dzięki uprzejmości M. Dmetreckiego z Mikołowskiego Towarzystwa Historycznego.

Z budową Stadionu Tyskiego wiąże się kolejna arcyciekawa historia.

W 1930 roku, podczas robót ziemnych związanych z pracami przy jego budowie natrafiono na miecz rycerski datowany na XIV wiek. Jeszcze przed wojną znalezisko trafiło do Muzeum Śląskiego w Katowicach, a po II wojnie znalazł się w zbiorach Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu i tam pozostaje do dzisiaj.

 

Jak dowiedzieliśmy się, szanse na jego powrót do Tychów i umieszczenie w tyskim Muzeum na stałe są niemal zerowe.

Ważnym odnotowania jest fakt, iż „tyski szczerbiec” jest o wiek starszy niż najstarsza pisana wzmianka o naszej miejscowości.

55

 

 

Foto z „Osiem wieków historii Tychów i dzielnic podmiejskich” Muzeum Miejskie Tychy 2008r.

 

 

Podczas okupacji prowadzeniem restauracji na Stadionie tyskim zajmował się niejaki Bernhard Wuzik.

Korespondencja pomiędzy tyskim polizeimeistrem a p. Wuzikiem z 1940 roku.

Pismo do p.Wuzika dzierżawcy tyskiego Stadionu-okupacja

 

 

 

 

 

Foto – zbiory własne Wojciech Walter

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

W okresie II wojny światowej z wieży tyskiego basenu radzieccy oficerowi spoglądali na rozległe, piastowskie tyskie łąki…

Basen Stadion

Po II wojnie, wraz z rozbudową Nowych Tychów „Stadion Tyski” nadal służył swoim mieszkańcom. Jednak, aby krzewić socjalistyczną kulturę fizyczną postanowiono wybudować większy, nowoczesny obiekt.

W tym momencie drogi basenu i stadionu rozeszły się…

Nowy stadion powstawał w latach 1967-1971 i mieścił się przy ul. Edukacji 9.

W oddali pusta łąka gdzie wybudowano stadion.

Osiedle D rok 1965

 

Stadion GKS Tychy 1994r.

Stadion rok 1994 .

Nowy basen powstanie w miejscu widocznych na fotografii w miejscu dawnego gospodarstwa. Stadionu wciąż jeszcze nie ma.

66

 

Foto z „Powstaje miasto” A. Czyżewski Muzeum Miejskie w Tychach 2007 r.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jak wiemy w chwili obecnej powstaje trzeci już stadion tyski, ale tę opowieść napiszą nasze prawnuki…

I trochę własnych wspomnień.

Pamiętam jak w latach 80-tych, każdego lata biegaliśmy kąpać się w starym basenie, ale bieżni, kortów czy restauracji już sobie nie przypominam. Szkoda, że nie można już jak dawniej kupić po drodze tytki ze słonecznikiem i oranżady w woreczku ze słomką i położyć się na trawie obok basenu wsłuchując się w odgłosy pociągów zatrzymujących się na „Stacji Stare Tychy”

 

Pisane latem 2014 roku – Wojciech Walter

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *