Ochrzczony u Jana Chrzciciela

Ochrzczony u Jana Chrzciciela

Na temat trudności, jakie towarzyszyły budowaniu kościołów w Tychach wyczerpująco pisze najnowsza monografia miasta wydana w zeszłym roku (artykuł Damiana Bednarskiego, s. 631). W skrócie by nie zanudzać streszczę: budowa każdego kościoła była maksymalnie komplikowana przez kwestie administracyjne (brak zezwoleń, polityka władz). Najlepszym przykładem tego jest kościół, który miał powstać w okolicach dzisiejszej ulicy Wejchertów. Rozpisano konkurs, wybrano projekt (Marii i Andrzeja Czyżewskich) i do realizacji inwestycji nie doszło.

projekto kościoła na os. F

Ilustracja: Projekt kościoła, który nie powstał.

Odwilż i przymrozek.

Dopiero rok 1956 przyniósł zmiany i tzw. odwilż. Słowo to pojawiło się, jako klucz do krytyki stalinizmu, a zaczerpnięto je od tytułu powieści radzieckiego pisarza, Ilji Erenburga.  18 Stycznia 1957 roku biskup Adamski otrzymał od Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach zezwolenie na budowę kościoła w Tychach. Grunt na budowę kościoła, o którym mówimy, przekazali Wiktoria Madej, Marta Krzyżowska, Jan Balura, Józef Dembiński, Franciszek Zimniol. Zgoda na jego budowę została ponownie cofnięta w 1958 r. w wyniku kolejnej zmiany stosunków państwa z kościołem. Prace ziemne przy alei Bielskiej rozpoczęto w sierpniu 1957 r.

gołe pole

 21 września 1957 r. biskup Herbert Bednorz poświęcił kamień węgielny kościoła. Inwestycję miał realizować tyski Kombinat Budownictwa Ogólnego. Jednak po cofnięciu zgody na budowę KBO przestał w niej partycypować. Zatem prace były prowadzone na własną rękę, jak podaje autor tekstu Damian Bednarski: „systemem gospodarczym”. 21 grudnia 1958 r. poświęcono budynek w stanie surowym. Ponieważ była to w zasadzie budowlana samowolka odprawianie mszy w tym budynku karano grzywnami i grożono zmianą funkcji budynku (sala koncertowa, kin, teatr – które powstały dużo później). Dopiero 12 marca 1959 r. formalnie dokonano odbioru budowlanego a w październiku zezwolono na użytkowanie kościoła. Jednak kolejne perturbacje z urzędami dotyczyły utworzenia samodzielnej parafii na tym terenie. Udało się to dopiero 24 grudnia 1976 r.

konsekracja

Ilustracja: Zaproszenie na poświęcenie.

Autosave-File vom d-lab2/3 der AgfaPhoto GmbHAutosave-File vom d-lab2/3 der AgfaPhoto GmbH

Ostatnie akapity należy chyba poświęcić kwestii architektury tego kościoła, która bardzo odbiegała od tradycyjnej i od zawsze budziła kontrowersje wśród tyszan. Jej surowość i prostota była zapewne w dużej mierze podyktowana dostępnością do materiałów i klimatem politycznym, w jakim budowano: nie kłuć w oczy władzy wielkością i oszczędzać materiał, bo ciężko załatwić.

Ja, choć byłem w tym kościele chrzczony (mieszkałem do 1979 r. przy alei Bielskiej 64), nigdy do niego nie chodziłem, tylko do kościoła na starych Tychach. Nigdy mi nie przypadła do gustu ani bryła, ani specyficzny klimat wnętrza. A jakie są Wasze opinie na temat tego kościoła? Podoba się, nie podoba się, jest obojętny?

18 - KopiaAutosave-File vom d-lab2/3 der AgfaPhoto GmbHkartka

Odkąd w latach 90-tych ruszyło z kopyta budownictwo sakralne nie mogę się oprzeć wrażeniu, że niemal każde tyskie osiedle musi posiadać własny kościół niezależnie od tego, czy ma to sens z uwagi na koszt utrzymania i liczbę parafian. Państwo i Kościół weszły w fazę przesady w drugą stronę. A kiedy brak finansowania i „wypełnienia” zrzuca się winę na „płytkość wiary”, co moim zdaniem zupełnie się z tym nie wiąże.

Kościół J. Chrziciela 1968 r.

Nie tak dawno zwiedziłem urocze osiedle Z 1 pod lasem, za jeziorem paprocańskim, gdzie z budynków użyteczności publicznej stoi tylko kościół. Ale nie ma nawet jednego małego sklepu. Trzeba przejść ul. Sikorskiego i iść na ryneczek osiedla Z, gdzie też nie ma szału, jeśli chodzi o usługi.

A co z resztą obiektów mieszczących się w tej funkcji? Na przykład placem zabaw dla dzieci?

„Wystarczy napisać na ścianie ‚zakaz odbijania piłką’ ” – tak by pewnie rozwiązała sprawę bufetowa z filmu „Miś” Stanisława Barei.

Ano, można i tak.

Marcin Zarzyna

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *